الشيخ حسين المظاهري

66

مظهر حق (نگرشى اخلاقى بر فضائل و سيره امير المؤمنان على ع) (فارسى)

--> آنان باشد . آيه‌اى كه قبل از آيهء مورد بحث [ آيهء 54 ] قرار دارد نيز از حيث خطاب با آيهء مورد بحث يكسان مىباشد و گواه بر اين نكته است كه مراد از « ولى » در آيهء مورد بحث ، امام است . آيهء قبل چنين مىفرمايد : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِى اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ اين آيه به وضوح نشان‌گر اين حقيقت است كه كسانى را كه خداوند خواهد آورد ، اهل ولايت و سرپرستى امور مردم هستند ؛ زيرا معناى آيه چنين است : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، هر يك از شما كه از دين خويش دست بردارد ، خداى متعال ، قومى را كه محبّت مخصوصى به آنان دارد به جاى ايشان مىآورد كه اين قوم جديد در برابر مؤمنين تواضع دارند ، البته از نوع تواضعى كه زمامداران بايد داشته باشند . همچنين اين قوم در برابر كافران با عزّت و شكوه‌مندند ؛ يعنى عزّت و عظمت خود را در برابر آنان آشكار مىنمايد و يكى از امورى كه به آنان مربوط مىشود جهاد در راه خداست كه در اين راه از سرزنش احدى هراس ندارند . معلوم است كه اين ويژگىها ، تنها درخورِ زمام‌دار و امام است . بدين جهت ، به دنبال اين آيه مىفرمايد : إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ . . . تا بفهماند كه مراد از « ولى مؤمنين » در آيهء مورد بحث ، امام و سرپرست امور آنان است . بدين ترتيب ارتباط بين دو آيه برقرار مىشود . و امّا اين كه اشكال كننده گمان كرده است كه اگر « ولى » به معناى سزاوار به تصرّف ، گرفته شود با آيهء قبلى يعنى يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَ النَّصارى اولياءَ سازگار نمىباشد و مراد از « اولياء » ياوران است نه كسانى كه سزاوار تصرّف و دخالت در امور هستند ، گمان باطلى است ؛ زيرا بين اين آيه و آيهء مورد بحث ، چند آيهء ديگر - كه ارتباطى به اين موضوع هم ندارند - جدايى انداخته است . به همين جهت ، اين آيه و آيهء پيشين ، با خطابى مستقل آغاز شده است . پس آن آيه نمىتواند قرينه‌اى براى